Bruksizam je stručni termin za pojavu koja prati čoveka od davnih vremena do današnjeg, stresom obeleženog vremena. Manifestuje se stiskanjem zuba, škripanjem zubima, škrgutanjem. Prema Američkoj Dentalnoj Asocijaciji čak 5-20% populacije pati od nekog oblika bruksizma. Veliki procenat ljudi sa ovim problemom, čak 80%, nije svestan da ga ima.
Bruksizam se deli na dnevni i noćni. Najčešće se javlja kod adolescenata i u petoj deceniji života. Sa starenjem učestalost opada. Nešto je češći kod žena u odnosu na muškarce. Može da se javi kod dece ali najčešće je udružen sa prehladama, upalama grla, uha ili alergijama. Bruksizam dijagnostikovan u dečijem dobu najčešće nestaje s vremenom.
Uzrok bruksizma je još uvek nejasan. U etiologiji sigurno postoji više faktora. Faktor koji se već dugo vremena ističe kao najvažniji je psihičke prirode (stres, napetost, strah, zamor).
Abrazija i atricija zuba
Dijagnoza bruksizma zasniva se na njegovoj kliničkoj slici, odnosno promenama koje ostavlja na stomatognatnom sistemu, zubima i okolnim tkivima. Sile koje se tokom bruksizma razvijaju bar su tri puta jače od normalnih sila koje se javljaju pri žvakanju. To dovodi do kliničke slike kojom dominiraju:
Abrazija i atricija zuba (praćene su osetljivošću zuba na termičke i hemijske nadražaje),
Proširuje se periodontalni prostor i povećava pokretljivost zuba,
Hipertrofija žvačnih mišića,
Glavobolje i bolovi u žvačnim mišićima,
Oštećenja temporomandibularnog zgloba (bolovi, pucketanja tokom žvakanja)
Terapija bruksizma uključuje redukciju stresa, tretiranje simptoma i znakova viličnih parafunkcija, zaustavljanje ustaljenih neuromuskularnih navika. Redukcija psihičkog stresa ponekad iziskuje bitne promene u životnim navikama, stručno savetovanje, vežbe relaksacije. Farmakoterapeutici, fizikalna terapija i okluzalne naprave takođe su u upotrebi u cilju terapije. Najefikasnije terapeutsko sretstvo je okluzalni silikonski štitnik - splint. On se izrađuje u stomatološkim ordinacijama na osnovu otiska. Ima višestruku ulogu u terapiji. Sprečava dalje „trošenje“ zubne supstance, doprinosi promeni loših navika i potvrdi dijagnoze. Nosi se uglavnom samo noću.